Co to są organizacje pozarządowe?

W myśl ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, organizacją pozarządową jest każda osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, niebędąca jednostką sektora finansów publicznych oraz niedziałająca w celu osiągnięcia zysku. Może działać na przykład jako:
• stowarzyszenie lub fundacja,
• inna organizacja społeczna (np. Polski Czerwony Krzyż, koło łowieckie, komitet),
• kółko rolnicze, koło gospodyń wiejskich.
• związek zawodowy (np. NSZZ Solidarność),
• związek pracodawców (np. Konfederacja Lewiatan),
• partia polityczna.
Inne formy organizacyjne, nie zaliczane do organizacji pozarządowych, w których również może być prowadzona działalność pożytku publicznego, to spółdzielnie socjalne oraz spółki non-profit (spółki z o.o. lub spółki akcyjne nie działające dla zysku).

PORÓWNANIE PODSTAWOWYCH FORM ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH

1) STOWARZYSZENIE to grupa osób (np. przyjaciół, bliższych i dalszych znajomych, członków rodziny), które mają wspólne zainteresowania lub wspólny cel. Każde stowarzyszenie jest dobrowolne, samorządne, trwałe, ma niezarobkowy cel. Stowarzyszenie jest demokratyczne, panuje w nim zasada, że każdy członek ma te same prawa i obowiązki.
Swoją pracę opiera na działalności społecznej swoich członków, ale może też zatrudniać pracowników.
Dochody stowarzyszenia mogą pochodzić ze składek członkowskich, dotacji, darowizn, spadków i zapisów, ofiarności publicznej, dochodów z majątku stowarzyszenia i in. Może też uzyskać status Organizacji Pożytku Publicznego i korzystać z 1%

Stowarzyszenie zwykłe - cechy wyróżniające:
- Rejestrowane jest w ewidencji prowadzonej przez Starostę Powiatu
- Nie ma osobowości prawnej, jest tzw. "ułomną osobą prawną"
- Za zobowiązania odpowiada każdy z członków całym swoim majątkiem (jeśli egzekucja z majątku stowarzyszenia nie jest możliwa)
- Wystarczą 3 osoby, aby je założyć
- Działa na podstawie regulaminu
- MOŻE posiadać zarząd oraz organ kontroli wewnętrznej (np. komisję rewizyjną)
- NIE MOŻE prowadzić działalności odpłatnej pożytku publicznego oraz działalności gospodarczej

Stowarzyszenie "rejestrowe" (rejestrowane w KRS):
- Posiada osobowość prawną
- Stowarzyszenie odpowiada wyłącznie własnym majątkiem za swoje zobowiązania
- Potrzeba co najmniej 7 osób, aby je utworzyć
- Działa na podstawie statutu
- MUSI posiadać zarząd oraz organ kontroli wewnętrznej (np. komisję rewizyjną)
- MOŻE prowadzić działalność odpłatną pożytku publicznego oraz działalność gospodarczą

2) FUNDACJA
To forma prawna organizacji pozarządowej, posiadająca kapitał przeznaczony na określony cel (społecznie lub gospodarczo użyteczny) oraz statut zawierający reguły dysponowania tym kapitałem. Decyzję o utworzeniu fundacji podejmują fundator lub fundatorzy. Potrzebny jest do tego akt fundacyjny (oświadczenie woli złożone przed notariuszem). Fundacja nie posiada członków, nie może pobierać składek członkowskich, ale poza tym działa w sposób zbliżony do stowarzyszenia.